Verwondering kan ontstaan als iets je verrast of je aandacht trekt buiten je gewone gedachtenstroom. Een landschap, een bijzonder patroon, muziek of kunst kan zo’n ervaring oproepen. Je hoeft daarvoor niet ver te reizen of een buitengewone toestand te bereiken. Een bereikbaar moment van aandacht mag ook gewoon prettig zijn.
Wat bedoelen onderzoekers met awe?
Het Engelse woord awe wordt vaak vertaald met ontzag of verwondering. Het gaat om een ervaring van iets dat groot, indrukwekkend of moeilijk direct te bevatten is. Dat hoeft niet letterlijk een groot natuurgebied te zijn. De oefensite Greater Good in Action van UC Berkeley noemt ook kunst, gebouwen en menselijke creativiteit. [2]
Niet ieder prettig buitenmoment is awe. Dat verschil is vooral belangrijk als je onderzoek wilt begrijpen: natuur, wandelen, aandacht en verwondering zijn verwante maar niet identieke onderdelen.
Wat laat onderzoek naar awe-wandelingen zien?
In een kleine gerandomiseerde studie maakten zestig gezonde oudere volwassenen acht weken lang wekelijkse wandelingen. De ene groep kreeg aanwijzingen om verwondering op te merken, de andere groep wandelde zonder die aanwijzingen. De eerste groep rapporteerde meer positieve emoties tijdens het wandelen en enkele gunstige veranderingen in dagelijkse gevoelens. [1]
De metingen van angst, depressie en levenstevredenheid veranderden niet ten opzichte van het begin. Het onderzoek geeft dus geen bewijs dat zo’n wandeling een behandeling is voor die klachten. De leeftijdsgroep, kleine omvang en specifieke opzet beperken bovendien wat je naar alle volwassenen kunt vertalen.
Onze afweging: je kunt gericht kijken of een buitenmoment of andere ervaring je aanspreekt, zonder er een medische belofte of vaste wandeldosis aan te verbinden.
Een eenvoudige manier om het te proberen
Kies een plek of ervaring die veilig en bereikbaar is. Dat kan een park, een uitzicht vanuit huis, een gebouw, een kunstwerk of een stuk muziek zijn. Onderstaande toepassing is onze praktische keuzehulp, geen gevalideerd programma:
- Kies wat nu kan. Houd rekening met vervoer, toegankelijkheid, vermoeidheid en het weer.
- Merk iets concreets op. Bijvoorbeeld licht, ritme, een patroon, een geluid of hoe iets gemaakt is.
- Laat de uitkomst open. Je hoeft geen kippenvel, groot inzicht of bijzonder gevoel op te roepen.
Beperk eventueel een onderbreking als dat kan, maar houd je telefoon beschikbaar wanneer die nodig is voor veiligheid of bereikbaarheid. Je hoeft je ademhaling niet volgens een schema te veranderen. De oefenbeschrijving van Berkeley is een inspiratiebron, geen verplicht recept. [2]
Een moment dat in de dag past
Fictief voorbeeld: Inez heeft geen tijd of energie voor een lange tocht. Tijdens een korte pauze kijkt Inez bij een boom in de straat naar de veranderende bladeren. Het is een aandachtig moment, geen test of de natuur voldoende rust heeft opgeleverd. Op een andere dag kiest Inez muziek binnen.
Je mag ook liever bewegen, iemand spreken of niets extra’s doen. Thuisarts beschrijft verschillende vormen van ontspanning; de passende vorm hoeft niet voor iedereen hetzelfde te zijn. [3] Zie ontspanning kiezen of een hobby proberen.
Wanneer is een andere stap nodig?
Een prettige omgeving kan naast echte problemen bestaan. Een onhaalbare werkweek vraagt mogelijk om andere afspraken; langdurige somberheid vraagt mogelijk om zorg. Ga klachten niet uitleggen als een tekort aan verwondering of buitenlucht.
Lees belasting en steun onderzoeken of wanneer hulp passend is. Voor een gewone vrije dag is de uitnodiging kleiner: kies iets waar je aandacht naartoe mag, zonder dat het een prestatie hoeft te worden.
Bronnen bij dit artikel
[1] Sturm et al. (2020 online/2022) — Awe walks in older adults. Geraadpleegd 2 november 2026. Bekijk de bron.
[2] Greater Good in Action, UC Berkeley — Awe Outing. Geraadpleegd 2 november 2026. Bekijk de bron.
[3] Thuisarts — Ik wil me beter kunnen ontspannen. Geraadpleegd 2 november 2026. Bekijk de bron.