Wil je minder zout en suiker gebruiken, begin dan bij een product dat je vaak koopt. Vergelijk twee soortgelijke producten per 100 gram of 100 milliliter. Bekijk daarna hoeveel je ervan gebruikt en wat er verder in zit. Daarmee maak je een bruikbare vergelijking, zonder je door verschillende portiegroottes of een opvallende claim te laten leiden. [1]
Een etiket is een hulpmiddel, geen rapportcijfer voor je eetgedrag. Je totale patroon telt mee. Een iets minder zoute soep kan een passende stap zijn, terwijl je bij een ander product vooral naar volkoren ingrediënten, groente of voedingswaarde wilt kijken.
Wat betekent ‘waarvan suikers’?
De regel ‘waarvan suikers’ vermeldt de totale hoeveelheid suikers. Daar kunnen zowel van nature aanwezige als toegevoegde suikers onder vallen. De suiker in naturelmelk of heel fruit is dus niet automatisch toegevoegd. Wil je weten of een fabrikant suikerbronnen heeft toegevoegd, bekijk dan ook de ingrediëntenlijst. Ingrediënten staan in volgorde van hoeveelheid, met de grootste hoeveelheid vooraan. [1] [2]
‘Zonder toegevoegde suikers’ betekent niet suikervrij. En honing, stroop of siroop worden niet vanzelf een betere keuze omdat de naam natuurlijk klinkt. Kijk naar de functie en hoeveelheid in je eetpatroon, in plaats van één woord op de voorkant van de verpakking.
Toegevoegde en vrije suikers zijn niet precies hetzelfde
Vrije suikers omvatten toegevoegde suikers én suikers in onder meer honing, siropen en vruchtensappen. De term is dus breder dan wat een fabrikant toevoegt. Het onderscheid verklaart waarom heel fruit eten niet hetzelfde wordt beoordeeld als sap drinken. [2]
De Gezondheidsraad adviseert in juli 2026 om vrije suikers zo laag mogelijk te houden binnen een volwaardig voedingspatroon, met 10 energieprocent als tussenstap. Dat is geen opdracht om alle suikerhoudende voedingsmiddelen te schrappen of zelf een ingewikkelde dagelijkse berekening te maken. Bij oudere voorlichting kun je nog een andere formulering over een Nederlandse bovengrens tegenkomen; hier is het nieuwe primaire advies gebruikt. [4]
Hoeveel zout is het advies?
Voor volwassenen geldt maximaal 6 gram zout per dag, uit alle bronnen samen. Dat is een maximumadvies, geen hoeveelheid die je moet halen. Niet alleen wat je zelf strooit telt mee: ook brood, kaas, sauzen, soepen en andere producten dragen bij. Zeezout of Himalayazout is daarvoor geen wezenlijk gezonder alternatief. [3]
Een fictief rekenvoorbeeld: soep A bevat 0,9 gram zout per 100 milliliter en soep B 0,6 gram. In een kom van 250 milliliter is dat respectievelijk 2,25 en 1,5 gram. Dit zijn verzonnen etiketten om het rekenen te laten zien, geen producttest. De vergelijking zegt nog niet alles over groente, vezels of de rest van de maaltijd.
Een boodschappenaanpak in vier stappen
- Kies een vaste aankoop. Bijvoorbeeld soep, saus, ontbijtgranen of een drank. Begin bij iets wat je werkelijk regelmatig gebruikt.
- Vergelijk dezelfde productsoort. Lees de tabel per 100 gram of milliliter. Vergelijk niet een kleine fabrieksportie met een grote kom.
- Bekijk de rest. Lees de ingrediënten en beoordeel het hele product. Minder suiker is niet automatisch meer vezelrijk of geschikter als maaltijd.
- Probeer één passende ruil. Kies een alternatief dat je lekker vindt en kunt betalen. Of gebruik minder saus en voeg zelf kruiden of specerijen toe.
Je hoeft niet alles tegelijk te vervangen
Als je vaak suikerhoudende dranken drinkt, kan vaker water kiezen een overzichtelijk begin zijn. Gebruik je veel kant-en-klare saus, vergelijk dan juist die vaste aankoop. Een kleine aanpassing die vaak terugkomt kan praktischer zijn dan een streng plan dat alleen tijdens een rustige week past.
Bij een medisch dieet, nierziekte of een voorgeschreven beperking is persoonlijk advies nodig. Verander ook zoutvervangers of supplementen niet op basis van dit algemene artikel. Bespreek met je zorgverlener welke producten passen. Zoek je eerst overzicht, lees dan wat een gezond eetpatroon inhoudt. Wil je één keuze vastleggen, maak een klein actieplan voor je dagelijks leven.
Bronnen bij dit artikel
[1] Etiket vergelijken om gezonder te eten. Geraadpleegd 2026-10-30. https://www.voedingscentrum.nl/etiketten-vergelijken
[2] Suiker. Geraadpleegd 2026-10-30. https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/suiker.aspx
[3] Zout en natrium. Geraadpleegd 2026-10-30. https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/zout-en-natrium.aspx
[4] Samenvatting Voedingsnormen voor vetten, vetzuren, verteerbare koolhydraten en voedingsvezels. Geraadpleegd 2026-10-30. https://www.gezondheidsraad.nl/site/binaries/site-content/collections/documents/2026/07/07/samenvatting-advies-voedingsnormen-voor-vetten-vetzuren-verteerbare-koolhydraten-en-voedingsvezels/14-voedingsnormen-voor-vetten-vetzuren-verteerbare-koolhydraten-en-voedingsvezels-samenvatting.pdf