Op 25 juni 2026 concludeerde de Gezondheidsraad dat er geen veilige ondergrens is voor het drinken van alcohol. Ook één glas per dag kan gezondheids- en veiligheidsrisico's meebrengen. De raad adviseert de overheid daarom het gebruik van alcohol minder vanzelfsprekend te maken en te ontmoedigen [1].
Drink je al langere tijd veel alcohol, of krijg je klachten als je minder drinkt? Stop of minder niet plotseling op eigen houtje. Bespreek eerst met je huisarts wat in jouw situatie veilig is [5].
Dat vraagt om een belangrijke verduidelijking. De conclusie is niet dat iedereen na één glas ziek wordt. Het betekent dat er geen hoeveelheid is aan te wijzen waarbij gezondheidsschade en andere risico's met zekerheid afwezig zijn. Een lager gemiddeld risico is niet hetzelfde als nul risico.
Wat veranderde er ten opzichte van het oude advies?
In 2015 luidde de bekende formulering: drink geen alcohol, of in ieder geval niet meer dan één glas per dag. Die zin werd soms uitgelegd alsof één glas per dag veilig of zelfs gezond zou zijn. Het advies uit juni 2026 is duidelijker: volgens de Gezondheidsraad kan ook bij lage hoeveelheden geen veilige grens worden vastgesteld [1].
Het gaat om een nieuw advies van een onafhankelijke wetenschappelijke adviesraad aan de minister. Dat is niet automatisch hetzelfde als een al ingevoerde wetswijziging of een nieuwe wettelijke maximumhoeveelheid. De Gezondheidsraad beoordeelt de wetenschap; de overheid besluit over beleid.
De volledige publicatie heeft een administratieve correctie gekregen op 30 juni 2026 zonder inhoudelijke wijziging van de conclusies [2].
Waarom vindt de Gezondheidsraad alcohol risicovol?
De raad keek niet alleen naar ziekte en vroegtijdig overlijden, maar ook naar gevolgen voor de samenleving en de veiligheid. Volgens het advies is er sterk bewijs dat iedere hoeveelheid alcohol het risico verhoogt op zeven soorten kanker. Alcohol kan daarnaast orgaanschade veroorzaken en de kans op ongevallen vergroten. Bij verkeersdeelname en situaties met agressie kunnen ook anderen slachtoffer worden [1, 2].
Een risicotoename is geen garantie dat een ziekte ontstaat. Het absolute risico verschilt bovendien naar onder meer leeftijd, gebruikspatroon en andere gezondheidsfactoren. Daarom kunnen we niet eerlijk zeggen hoeveel extra risico één bepaalde persoon loopt op basis van alleen het aantal glazen. Het is wel begrijpelijk dat een volksgezondheidsadvies geen veilige drempel belooft als die niet uit de gegevens blijkt.
De WHO-regio Europa formuleert eveneens dat er geen voor de gezondheid veilig alcoholgebruik kan worden aangewezen, mede vanwege kankerrisico's [3].
Maar was een beetje alcohol niet goed voor je hart?
Er zijn lang studies geweest waarin mensen die weinig tot matig alcohol dronken gemiddeld een lager risico op sommige hart- en vaatziekten hadden dan bepaalde groepen niet-drinkers. Zulke onderzoeken kunnen worden vertekend. Bijvoorbeeld doordat de categorie niet-drinkers ook mensen bevat die vanwege gezondheidsproblemen zijn gestopt, of doordat verschillen in leefstijl niet volledig zijn meegenomen.
De Gezondheidsraad beoordeelt het bewijs voor een netto gezondheidsvoordeel bij lage hoeveelheden als onvoldoende [1]. Daarmee verdwijnt niet iedere wetenschappelijke discussie. Een internationaal overzicht uit 2026 van cohortmeta-analyses en genetisch onderzoek vond voor enkele hart- en vaatuitkomsten aanwijzingen die op een J-vormig verband lijken, maar bespreekt ook belangrijke beperkingen, uiteenlopende studiemethoden en onzekerheid over oorzaak en gevolg [4]. Het is daardoor geen verantwoorde conclusie om alcohol te gaan drinken ter preventie van hartziekten. De risico's op andere aandoeningen en ongevallen tellen mee.
Het verschil tussen individuele onderzoeksuitkomsten en een advies voor de hele bevolking is belangrijk. Eén mogelijke gunstige associatie met één ziekte is geen bewijs dat alcohol als geheel gezond is.
Wat kun je met het nieuwe advies doen?
Als je niet drinkt, is er vanuit gezondheid geen reden om daarmee te beginnen. Drink je soms alcohol en wil je bewust kiezen, dan kun je kijken op welke momenten drinken vanzelfsprekend is geworden: tijdens etentjes, na werk of op sociale bijeenkomsten. Misschien is een alcoholvrij drankje een alternatief dat je prettig vindt.
Je hoeft je keuze niet aan iedereen uit te leggen. Een eenvoudige reactie als 'Ik drink vandaag iets zonder alcohol' is voldoende. Soms helpt het om een gewoonte te veranderen door vooraf te bepalen wat je wilt bestellen of wat je in huis haalt.
Dit zijn voorbeelden van omgaan met sociale situaties, geen behandeling van alcoholafhankelijkheid. Minder drinken kan voor veel mensen een zinvolle keuze zijn, maar kan bij zware afhankelijkheid medisch ingewikkeld zijn.
Is abrupt stoppen altijd veilig?
Nee. Als iemand langdurig veel alcohol drinkt of ontwenningsverschijnselen krijgt wanneer die minder drinkt, kan plotseling stoppen gevaarlijk zijn. Ontwenning kan gepaard gaan met angst, trillen, zweten en in ernstige gevallen aanvallen. Thuisarts adviseert om bij langdurig veel drinken niet zonder begeleiding van een arts te stoppen [5].
Denk je dat je afhankelijk bent, heb je al onthoudingsverschijnselen of weet je niet of stoppen veilig is? Neem contact op met de huisarts voordat je abrupt mindert of stopt. Bij ernstige of acute klachten is spoedhulp nodig. Een algemeen leefstijlartikel kan geen veilig individueel afbouwschema geven.
En als je zwanger bent of medicijnen gebruikt?
In sommige situaties gelden extra risico's, bijvoorbeeld bij zwangerschap, onder de achttien jaar, bepaalde medicijnen of bepaalde aandoeningen. Dan kunnen algemene tips over 'minder drinken' tekortschieten. Raadpleeg betrouwbare medische voorlichting en zo nodig een bevoegde zorgverlener [5, 6]. Dit artikel vervangt geen persoonlijke beoordeling.
Hoe bespreek je alcohol zonder oordeel?
Als je je zorgen maakt om iemand anders, kun je vragen hoe die persoon zelf tegen het drinken aankijkt en of er iets is waarin je kunt helpen. Vermijd dreigementen en spot. Kijk of hulp via huisarts, praktijkondersteuner of verslavingszorg passend is. Iemand met afhankelijkheid heeft niet simpelweg een gebrek aan wilskracht.
Wat is de belangrijkste conclusie?
Het advies van juni 2026 maakt duidelijk dat 'één glas per dag' niet als veilige hoeveelheid mag worden gepresenteerd. Minder alcohol betekent in het algemeen minder blootstelling aan risico's. Wie afhankelijk is, heeft juist een veilige medische route nodig om te minderen of te stoppen. Een bewuste keuze is belangrijker dan een onjuiste belofte dat een klein glas gezond zou zijn.
Bronnen bij dit artikel
[1] Gezondheidsraad, Alcohol en gezondheid in brede zin (advies 25 juni 2026). https://www.gezondheidsraad.nl/adviesonderwerpen/gezondheidsgerelateerd-gedrag/alcohol-en-gezondheid-in-brede-zin
[2] Gezondheidsraad, Advies Alcohol en gezondheid in brede zin (25 juni 2026, administratieve correctie 30 juni 2026). https://www.gezondheidsraad.nl/documenten/2026/06/25/advies-alcohol-en-gezondheid-in-brede-zin
[3] WHO Europe, No level of alcohol consumption is safe for our health (4 januari 2023). https://www.who.int/europe/news/item/04-01-2023-no-level-of-alcohol-consumption-is-safe-for-our-health
[4] Carr S et al. (2026), A review of the relationship between dimensions of alcohol consumption and the burden of disease: 2026 update including Mendelian randomisation studies. Addiction 121:1998–2018. https://doi.org/10.1111/add.70435
[5] Thuisarts, Ik ga stoppen met alcohol drinken. https://www.thuisarts.nl/alcohol/ik-ga-stoppen-met-alcohol-drinken
[6] Thuisarts, Ik wil minder alcohol drinken of stoppen met drinken. https://www.thuisarts.nl/alcohol/ik-wil-minder-alcohol-drinken-of-stoppen-met-drinken